نسل‌ها و سری‌های پردازنده‌های اینتل و AMD

نسل و سری های CPU ( INTEL )

نسل اول ((Nehalem۲۰۱۰

شروع با فناوری ۴۵ نانومتری، فناوری Hyper-Threading و سقف سوکت LGA 1156

نسل دوم ((Sandy Bridge ۲۰۱۱

فناوری ۳۲ نانومتری با بهبود حدود ۱۱.۳٪ عملکرد نسبت به نسل اول

نسل سوم ((Ivy Bridge ۲۰۱۲

معرفی فناوری ۲۲ نانومتری و کاهش مصرف انرژی تا ۵۰٪

نسل چهارم ((Haswell۲۰۱۳

بهبودهای جزئی در فناوری ۲۲ نانومتری و پشتیبانی از DDR4، معرفی سوکت‌های جدید

نسل پنجم ((Broadwell ۲۰۱۵

فناوری ۱۴ نانومتری با بهبود عمر باتری و عملکرد گرافیکی

نسل ششم تا هشتم ((Skylake و (Kaby Lake) و (Kaby Lake R)

ادامه استفاده از فناوری ۱۴ نانومتری با بهبودهای کارایی، پشتیبانی از نسل جدید رم و گرافیک داخلی

نسل نهم ((Coffee Lake ۲۰۱۷

افزایش تعداد هسته‌ها تا ۸ هسته و معرفی Core i9

نسل دهم (Cannon Lake / Ice Lake)

فناوری ۱۰ نانومتری، پشتیبانی از Wi-Fi 6 و ویژگی‌های به‌روز

نسل یازدهم تا سیزدهم ((Tiger Lake و (Alder Lake) و Raptor Lake))

معرفی معماری هیبریدی، استفاده از هسته‌های عملکردی و کم‌مصرف، پشتیبانی از DDR5 و PCIe 5.0، جهش قدرت قابل توجه

نسل چهاردهم (Meteor Lake)

نوآوری‌های بیشتر در معماری و فناوری ساخت ۷ نانومتری و همکاری با TSMC برای تولید

سری‌های پردازنده‌های اینتل و کاربرد آن‌ها

Intel Core (i3, i5, i7, i9)

اصلی‌ترین سری برای دسکتاپ و لپ‌تاپ؛ i3 برای کاربری سبک، i5 برای مصرف متوسط، i7 و i9 برای برنامه‌های سنگین، گیمینگ و تولید محتوا.

Intel Xeon

پردازنده‌های سرور و ورک‌استیشن با هسته‌های زیاد، پشتیبانی از حافظه‌های ECC و کاربری‌های حرفه‌ای و صنعتی.

Intel Pentium

پردازنده‌های اقتصادی برای کارهای روزمره مانند آفیس و وبگردی.

Intel Celeron

پردازنده‌های کم‌قدرت و کم‌مصرف برای کاربردهای ساده و اقتصادی.

Intel Atom

مخصوص دستگاه‌های موبایل و اینترنت اشیا با مصرف بسیار کم.

شماره‌گذاری و پسوندهای پردازنده‌ها

عدد اول یا دو عدد اول بعد از نام سری، نسل پردازنده را نشان می‌دهد. مثلاً Core i7-11700K، نسل ۱۱

پسوندهایی مانند:

K

پردازنده با ضریب فرکانس باز (Unlocked) که قابلیت اورکلاک دارد. این پردازنده‌ها مناسب کاربران حرفه‌ای و علاقه‌مند به افزایش سرعت پردازش بدون محدودیت کارخانه‌ای هستند. نمونه: Intel Core i7-12700K.

F

پردازنده فاقد گرافیک مجتمع (Integrated Graphics) است و نیازمند کارت گرافیک مجزا می‌باشد. این مدل‌ها معمولاً اقتصادی‌تر هستند اما بدون کارت گرافیک مجزا، تصویر نشان نمی‌دهند.

KF

ترکیبی از پسوند K و F است؛ یعنی قابل اورکلاک و فاقد گرافیک مجتمع. برای گیمرهایی که کارت گرافیک جدا دارند مناسب است.

U

پردازنده‌های کم‌مصرف (Ultra Low Power) که عمدتاً در لپ‌تاپ‌ها و اولترابوک‌ها کاربرد دارند و مصرف انرژی پایین‌تری دارند. مناسب استفاده‌های طولانی با باتری.

Y

مدل‌هایی با مصرف بسیار کم، حتی کمتر از مدل‌های U، معمولاً برای دستگاه‌های بسیار باریک و سبک مثل تبلت‌ها طراحی شده‌اند.

H

پردازنده‌هایی با قدرت عملکرد بالا برای لپ‌تاپ‌های گیمینگ و حرفه‌ای. این مدل‌ها توان پردازشی بیشتری دارند و اغلب چند هسته‌ای هستند.

HQ

مشابه H ولی معمولاً اشاره به پردازنده‌های چهار هسته‌ای دارد، بیشتر در لپ‌تاپ‌های قدرتمند به کار می‌رود.

T

مدل‌هایی با مصرف انرژی کمتر نسبت به مدل‌های معمولی، جهت استفاده در سیستم‌های کم‌مصرف یا دسکتاپ‌های کوچک.

S

نسخه‌های خاص با بهینه‌سازی برای مصرف انرژی و عملکرد پایدارتر.

X / XE

پردازنده‌های قفل‌نشده (Unlocked) و قدرتمند Extreme Edition که برای بیشترین توان پردازشی و اورکلاک طراحی شده‌اند. مناسب ورک‌استیشن‌ها و کاربران حرفه‌ای.

B

به معنای چیپست BGA است که به پردازنده‌هایی اشاره دارد که روی مادربرد لحیم شده‌اند و قابل تعویض نیستند.

E

Embedded یا تعبیه‌شده، بیشتر در سخت‌افزارهای خاص کاربرد دارد.

تفاوت‌های مهم بین نسل‌ها و تأثیر آن‌ها

هر نسل جدید بهبودهای زیر را به همراه دارد

افزایش تعداد هسته‌ها و رشته‌ها (Threads)

کاهش مصرف انرژی و تولید گرمای کمتر

افزایش فرکانس کاری و قدرت پردازشی

پشتیبانی از فناوری‌های جدید رم، PCIe و گرافیک

معماری‌های بهینه برای بهره‌وری بهتر در برنامه‌ها و بازی‌ها

نسل و سری های CPU ( AMD )

خانواده‌های اصلی پردازنده‌های AMD

Ryzen

محبوب‌ترین خانواده‌ای که بر پایه معماری‌های Zen و نسل‌های بعدی تولید شده است. این خانواده به صورت کلی به چهار سری تقسیم می‌شود

Ryzen 3

پردازنده‌های اقتصادی و مناسب کارهای سبک و گیمینگ متوسط (معمولاً ۴ هسته‌ای)

Ryzen 5

میان‌رده‌های توانمند (۴ تا ۶ هسته‌ای) برای بازی و کارهای مالی

Ryzen 7

رده بالا (۸ هسته‌ای) برای کارهای اداری و گیمینگ حرفه‌ای

Ryzen 9

پرچمدار با ۱۲ تا ۱۶ هسته برای کارهای سنگین و تولید محتوا

Threadripper

پردازنده‌های قدرتمند و حرفه‌ای با تعداد هسته بالا (تا ۶۴ هسته و ۱۲۸ رشته) برای ورک‌استیشن‌ها و کارهای رندرینگ سنگین و مشابه Ryzen 9 است اما با تعداد هسته‌های بسیار بالاتر تا ۶۴ و سوکت اختصاصی

Athlon

سری اقتصادی مناسب فعالیت‌های معمولی و سیستم‌های (ارزان‌قیمت، اغلب APU (دارای گرافیک مجتمع و پردازنده‌های اقتصادی با هسته‌های کمتر و مناسب کارهای روزمره

EPYC

پردازنده‌های سرور AMD با تعداد هسته بسیار بالا (۸ تا ۶۴ هسته) و توان مصرفی بالا، مخصوص کاربردهای سروری و سازمانی و سروری و سازمانی با حداکثر ۶۴ هسته، امروزه سه نسل از EPYC با نام‌های Naples (نسل ۱)، Rome (نسل ۲) و Milan (نسل ۳) عرضه شده‌اند.

نسل‌های پردازنده‌های AMD Ryzen

نسل اول (Ryzen 1000): معرفی شده در سال ۲۰۱۷ مبتنی بر معماری Zen با فناوری ۱۴ نانومتر

نسل دوم (Ryzen 2000): معماری Zen+ با فناوری ۱۲ نانومتر، بهبود استفاده انرژی و سرعت

نسل سوم (Ryzen 3000): معماری Zen 2 با فناوری ۷ نانومتر، بهبود نمایان در کارایی و مصرف برق

نسل چهارم (Ryzen 4000): بیشتر شامل APU ها با معماری Zen 2 و بهبود یافته

نسل پنجم (Ryzen 5000): معماری Zen 3، افزایش قابل توجه عملکرد و بهبود کارایی تک هسته‌ای

نسل ششم (Ryzen 6000): معماری Zen 3+ مخصوص لپ‌تاپ و دستگاه‌های موبایل

نسل هفتم (Ryzen 7000): مبتنی بر معماری Zen 4 با فناوری ۵ نانومتر برای دسکتاپ

نسل هشتم : (Ryzen 8000 ) با معماری Zen 4 ریزمعماری: Zen 4 با لیتوگرافی 5 نانومتری ، سوکت AM5 ، پشتیبانی از PCIe 5.0 و پشتیبانی از رم DDR5، گرافیک داخلی RDNA 3 در مدل‌های APU ، فناوری Smart Access Memory برای افزایش عملکرد گرافیکی ، مدل‌های خاص مثل Ryzen 7 8700G با گرافیک قدرتمند مجتمع

نسل نهم ( Ryzen 9000) : معماری Zen 5، ریزمعماری: Zen 5 نسل جدید با بهبود IPC و بهره‌وری انرژی و سوکت: AM5 سازگار با مادربردهای سری 600 و افزایش چشمگیر عملکرد در پردازش‌های چندرشته‌ای ، EXPOبرای اورکلاک رم DDR5، Precision Boost Overdrive ، AI Acceleration در برخی مدل‌ها برای پردازش‌های هوش مصنوعی ، مناسب برای گیمینگ حرفه‌ای، تولید محتوای سنگین، و پردازش‌های تخصصی

معماری‌ها و فناوری‌های کلیدی

Zen

اولین معماری موفق AMD از سال ۲۰۱۷

Zen+

بهینه‌سازی نسل اول با کاهش لیتوگرافی

Zen 2

تغییر بزرگ به فناوری 7 نانومتر، افزایش کارایی و بهره‌وری انرژی

Zen 3

بهبود ساختار کش، کاهش تأخیر و عملکرد تک هسته‌ای بهتر

Zen 4

معماری جدید با فناوری 5 نانومتر (معرفی شده در Ryzen 7000)

پسوند و شناسه های CPU (AMD)

E

مدل‌های کم‌مصرف با توان حرارتی پایین (مثلاً ۹ وات)، مناسب لپ‌تاپ‌های اقتصادی و بدون فن.

C

برای کروم‌بوک‌ها و دستگاه‌های کم‌مصرف با توان بین ۱۵ تا ۲۸ وات.

U

برای پردازنده‌های لپ‌تاپ کم‌مصرف، مناسب برای لپ‌تاپ‌های سبک و باریک.

HS

پردازنده‌های لپ‌تاپ با کارایی بالا و مصرف انرژی کمتر (حدود ۳۵ وات).

HX

بالاترین سطح عملکرد در لپ‌تاپ‌ها با توان مصرفی بالاتر از ۵۵ وات.

X

پردازنده با سرعت کلاک بالاتر و عملکرد بهتر نسبت به مدل پایه.

XT

نسخه بهینه‌تر با سرعت کلاک بیشتر از X

G

شامل گرافیک یکپارچه Radeon است.

GE

نسخه‌ای با گرافیک یکپارچه و مصرف انرژی کمتر.

S

مدل‌های دسکتاپ با تمرکز بر کارایی و گرافیک Radeon مجتمع.

X3D

مجهز به فناوری کش سه‌بعدی (3D V-Cache) برای بهبود عملکرد بازی‌ها.

فرق سی پی یو اینتل و ای ام دی چیست؟

فرق سی پی یو اینتل و ای ام دی بیشتر در نوع عملکرد و قیمت و سازگاری و مصرق انرژی است که به طوری اینتل بیشتر عملکرد تک هسطه ای برای بازی و برنامه و... دارد در صورتی که ای ام دی بیشتر عملکرد چند هسطه ای برای رندینگ ویدیو و کار های سنگین و... دارد و قیمت اینتل نسبت به ای ام دی بیشتر است و همینطور مصرف برق اما اینتل سازگاری بیشتری با مادر برد ها دارد ولی قیمت اینتل بیشتر از ای ام دی است و هرکدام قابلیت های خاص خود را در موارد مختلف دارد که در مورد بیشتر آنها حرف زدیم.